|
Balıkçılık bölgeleri dikkate alındığında; derin denizlerde, sahillerde ve iç sularda yapılan balıkçılık olmak üzere 3 gruba ayrılabilir. Balıklar biyolojik ikiye ayrılırlar; a) Demersal : Genellikle sığ sularda yaşarlar ve deniz dibine yakın yerlerde avlanılırlar. (Morina, mezgit, dil, kalkan, pisi, köpek balığı) b) Pelajik (Göçmen) : Deniz yüzeyinde beslenirler fakat hem sığ hem de derin denizlerde yaş ayarlar. (Uskumru, palamut, lüfer, hamsi vs. ) Başlıca iki tipte balıkçılık yapılmaktadır; birincisi dip balıkçılığı (demersal); suyun dip kısımlarında yüzen balıklar, morina, mezgit, barlam, polack, ve kalkan gibi balıkların tümünü kapsar, ikinci tür ise pelajik balıkçılık, su yüzeyine yakın yaşayan ringa, ton, istavrit gibi balıkları kapsar. Balık türleri, av yöntemleri ve av bölgelerinin uzaklıklarına göre ise; 1) Derin Deniz Balıkçılığı Balık türleri yuvarlak balıklardan olan morina, mezgit, som, ringa ve uskumrulardır. Bu balıkçılığın yapıldığı sahalar Norveç kıyılarından başlayıp Island ve Grönland üzerinden Kuzey Amerika'nın Neufland ve Labrador sahillerine kadar uzanır. Güney Afrika sahillerindeki morina ve kingklio avcılığı da bu gruba girer. Avda kullanılan malzeme trol'dır. Dipten çekilen trollar yerine daha yeni bir tip olan dipte yüzer trollar kullanılmaktadır ( Pelagik trol ). Balıklar sesli İskandil, Ekograf, Balık Merceği ve Balık Tarayıcı ile tesbit edilirler. Pelagik trollar bu tür avcılığı karlı hale getirmiştir. Av araçlarının gelişmesi sonucu daha büyük fabrika niteliğinde gemilerin inşası gerçekleşmiştir. Modern gemilerde, trolla avlanan balıkların temizlenmeleri, fileto haline getirilmeleri ve yıkanıp dondurulduktan sonra depolanmaları ile balık unu ve yağ üretim prosesleri aynı zamanda gerçekleştirilmektedir. 2) Sahil Balıkçılığı Küçük teknelerle akarsularda ve sahillerde genç balıkçılar, dil, pisi, zargana, ile kerevit ve midye için yapılırlar. 3) İç Su Balıkçılığı Tabii durgun sular, akarsular ve göllerdeki mevcut balıkların avcılığı ile kültür balıkları olan sazan, alabalık, yeşil sazan gibi balıkların üretimini kapsar. Alabalık üretiminde bol miktarda soğuk su (4 - 8 C') gerektiğinden uygun sıcaklıkta, yeterli kaynak ve dağ akarsuları bu balıkların kültürüne uygundur. Sıcak sulu (20 - 25 C') kültür balıkçılığında genellikle nehir balıkları, sazan, kerevit, ve de az miktarda diğer balık türleri üretilirler. Bunların su ve gıda yönünden alabalıklar için yeterli olmadığı bölgelerde kültürleri yapılır. İnsanlar tarafından denizlerden yakalanan balık miktarı yılda yaklaşık 60 milyon ton civarındadır. Rusya ve Japonya 40 yıl kadar önce balıkçılığa önem vermeye başlayıp bugün bütün okyanuslarda ton balığı avlamaktadır. Peru 1950 yılından sonra hamsi yakalamaya başladı ve 1960 - 1971 arasında 10 milyon ton balık yakalamayı başardı ve yakaladığı balıkların tamamını balık unu olarak kullanmıştır. Bu tarihten sonra bu ülkenin yakaladığı balık miktarında düşüş olmuştur. Tayland 1960 yıllarında Tayland körfezinde trol avcılığını geliştirmiş ve yılda 1,5 milyon ton balık yakalamayı başarmıştır. Norveç aynı miktarda balığı Barent denizinde yakalamaktadır. Aynı balıkçılar birkaç yıl önce O,7 milyon ton uskumruyu Kuzey Denizinde yakalamıştır. Yapılan araştırmalardan dünyada toplam yılda 100 milyon tondan fazla balık yakalanmaması gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu sonucun hiç değilse 20 - 30 yıl için geçerli olması beklenmektedir. Dünyada balıkçılığın en çok yapıldığı alanlar özellikle geniş alanlara sahip kıtasal kıyılardır: Kuzey Denizi, Barent Denizi, Berin Denizi, Doğu Çin Denizi gibi Subtropikal okyanusların doğu kıyılarında gıda yönünden zengin soğuk su yukarı doğru çıkmaktadır. Akıntı nedeniyle gıda yönünden zengin suyun yukarı doğru çıkması balıkçılık için elverişli bir alan oluşturur. Bu nedenle kuzey-batı ve güney-doğu Afrika, Peru, ve Kaliforniya kıyılarında çevirme ağlarla sardalya, trol ile barlam fazla miktarda yakalanmaktadır. Balıkçılık genelde üç karakteristik alanda yapılmaktadır; beslenme, yumurtlama, kış geçirme alanlarda. İnsan ve balıkların bir araya gelmelerini yada temaslarını sağlayan, etkileyen veya dengeliyen bazı faktörler şunlardır; 1) Gıda Gereksinimi 2) Balıkların yaşama ortamı 3) Çevre faktörleri 4) Teknik gelişmeler 5) Ticaret için ekonomik amaç 6) Kültürel özellikler 7) Süs hayvanı 8) Yetiştiricilik 9) Bilimsel çalışmalar
|